Moderne muziek (1900-1950): verkeerde noten

• Muzikale kenmerken

Moderne muziek klinkt heel wat minder emotioneel dan muziek uit de romantiek. Rond 1900 vonden componisten de romantische muziek veel te kitscherig. Ze wilden een totaal andere klankenwereld creëren, met nieuwe klanken en verrassende geluiden. Veel componisten braken daarom met de regels van de muziek. Ze deden dat door alle tonen gelijk te schakelen. Hun muziek staat niet langer in een toonaard, maar is atonaal. Deze muziek klinkt alsof alle noten ‘verkeerd’ zijn, maar in feite zijn ze dat dus niet. Deze componisten gebruiken eigenlijk alle tonen die ze maar willen.

Omdat verschillende componisten er andere ideeën op nahielden, zijn er verschillende ‘richtingen’ of ‘stromingen’:

Het impressionisme

Het woord ‘impressionisme’ werd voor het eerst gebruikt in de Franse schilderkunst. Niet veel later werd het woordje ook toegepast op de muziek van Debussy of Ravel. Hun muziek klinkt erg suggestief en sfeerscheppend, want ze geeft een ‘impressie’ weer. Tintelende klanken, speciale akkoorden, sensuele ritmes en fijne orkestratie: dat is impressionisme.

Het expressionisme

Deze voornamelijk Duitse stroming trachtte de innerlijke conflicten, spanningen en angsten van de moderne mens weer te geven. Deze componisten schreven interessante, vinnige, maar soms complexe muziek die je niet zomaar kan nazingen. Aandachtig luisteren is dan de boodschap. Enkele namen: Schönberg, Bartók, Sjostakovitsj en Stravinski.

Het neoclassicisme

Sommige componisten plukten elementen (een melodie, een genre, een stijlkenmerk) uit de muziek van vroeger en voegden daar moderne klanken aan toe. Deze neoklassieke muziek klinkt dus als oude muziek in een modern jasje. Stravinski, Reger en Strauss waren componisten die enkele van hun werken zo’n neoklassiek kleurtje gaven.

• De orkestmuziek

Ook de moderne componisten maakten graag gebruik van het grote symfonieorkest. Ze doen dat wel anders dan hun romantische collega’s. Zo gebruiken ze veel meer en vaker het slagwerk, en krijgen de strijkers niet langer de melodie. Hun orkestmuziek is erg interessant, omdat ze vaak verschillende aspecten van de moderne muziek met elkaar vermengen en telkens nieuwe geluiden laten horen. Er ligt dus een hele wereld van muziek op je te wachten.